Relinen riool: zonder graven in de Delftse binnenstad
Relinen kan als de oude buis nog op zijn plek ligt en niet is ingezakt. Er komt een nieuwe binnenbuis in, zonder dat u hoeft op te graven.
Relinen van een riool betekent dat een vakman een nieuwe binnenbuis in uw bestaande leiding aanbrengt, zonder de grond open te graven. De oude buis blijft liggen en dient als mal voor een naadloze, waterdichte binnenwand. In Delft speelt dit sterk. De historische panden in de binnenstad staan grotendeels op houten palen in klei en veen. De bodem eromheen daalt, terwijl het huis zelf blijft staan. Een rioolbuis die tussen die twee in ligt, krijgt het zwaar te verduren. Graven is in smalle straten, onder oude stoepen of bij hoog grondwater lastig en duur. De gemeente heeft in de noordelijke binnenstad zelf riolen vernieuwd met relining. In dit artikel leest u hoe het werkt, hoe u schade herkent, wat het kost en wie betaalt.
Wat is relinen van een riool precies?
Bij relinen brengt een vakman een flexibele kous met hars in de bestaande rioolbuis. Die kous hardt uit tegen de binnenwand, waardoor een nieuwe, naadloze buis in de oude ontstaat. Het werk gebeurt via een put of ontstoppingsstuk, dus graven is meestal niet nodig. Het proces kent vaste stappen. Eerst wordt de leiding grondig gereinigd, zodat vet, kalk, zand en wortels verdwenen zijn. Daarna volgt een camera-inspectie die scheuren, verschoven verbindingen en zijaansluitingen in beeld brengt. Vervolgens wordt de kous op maat gemaakt, ingebracht en uitgehard. Aansluitingen van bijvoorbeeld de keukenafvoer of een regenpijp worden daarna van binnenuit weer opengefreesd. Een tweede camerabeeld laat zien of de nieuwe wand overal goed aansluit. Relinen past bij leidingen die nog grotendeels hun vorm hebben, maar lekken, scheuren of wortels doorlaten. Een buis die helemaal is ingezakt, kan niet altijd worden gereline. De doorsnede wordt iets kleiner door de nieuwe laag. De gladde binnenwand zorgt er wel voor dat vuil minder snel blijft hangen. De gemeente gebruikt dezelfde techniek in het openbare riool. In de noordelijke binnenstad zijn onder meer leidingen onder de Oude Delft, de Voorstraat, de Voldersgracht en de Paardenmarkt zo vernieuwd, met weinig overlast voor bewoners en winkels.
Hoe herkent u dat uw riool relining nodig heeft?
Signalen zijn een verstopping die steeds op dezelfde plek terugkomt, een afvoer die borrelt of traag wegloopt, rioollucht in huis of tuin en verzakte tegels boven de leiding. Zekerheid krijgt u alleen met een camera-inspectie, die laat zien of de buis gescheurd, verschoven of doorgroeid is. Wortels in de leiding zijn een duidelijk teken. Ze dringen binnen via kleine scheuren of slechte verbindingen en houden vuil vast. Ook zand of slib in de put kan erop wijzen dat de buis ergens open ligt. Het bouwjaar van uw woning geeft een indicatie. In Wippolder is het deel ten noorden van de Emmalaan vooral uit de jaren 20 en 30, het zuidelijke deel uit de jaren 50 en 60. Hof van Delft is grotendeels tussen 1928 en 1931 gebouwd, het Westerkwartier deels rond 1900. Voorhof stamt uit de jaren 60, Buitenhof uit de jaren 60 en 70. Volgens een commerciële bron zijn betonbuizen uit de jaren 50 tot 70 gevoelig voor scheuren en tegenafschot door bodemdaling. Dat is niet onafhankelijk gecontroleerd, maar het is een reden om goed te kijken. Ter vergelijking: de gemeente vervangt haar eigen riolen gemiddeld na 50 jaar. Veel particuliere aansluitingen in deze wijken zijn ouder dan dat.
Waarom relinen goed past in de Delftse binnenstad
In de binnenstad staan huizen op houten palen, terwijl de klei- en veenbodem eromheen daalt. Een rioolbuis zakt mee met de grond, maar de gevel niet. Daardoor ontstaan breuken en knikken, vaak vlak bij het huis. Relinen herstelt dat zonder bouwput in een smalle straat of onder een oude stoep. De bodemdaling heeft hier een duidelijke oorzaak. Volgens de Wageningse bodemstudie wordt de daling in de binnenstad versterkt door het oppompen van grondwater. Van 1916 tot 2004 pompte DSM Gist 1200 kubieke meter water per uur uit de grond, waardoor ook de noordelijke binnenstad verzakte. In de oostelijke binnenstad, die niet op de zandrug ligt, is het maaiveld in tachtig jaar zo'n 40 centimeter gezakt. Daar staat het grondwater ook ondieper. Een open sleuf loopt dan snel vol water, en kelders en kruipruimten zijn al gevoelig voor vocht. Graven kan bovendien het evenwicht rond houten funderingen verstoren. Daarnaast is de ruimte beperkt. De gemeente geeft zelf aan dat het scheiden van regenwater en afvalwater niet overal kan, bijvoorbeeld omdat een straat te smal is. Dezelfde smalle straten maken graafwerk aan een huisaansluiting lastig. Relinen gebeurt via de put en houdt de stoep, de gevel en de vloer heel.
Wat kunt u zelf doen bij een beschadigd riool?
Relinen zelf is vakwerk, maar u kunt de diagnose wel goed voorbereiden. Noteer welke afvoeren problemen geven, hoe vaak dat gebeurt en of er stank of verzakking is. Kijk in de put of het ontstoppingsstuk of daar water blijft staan. Die informatie maakt een inspectie sneller en dus goedkoper. Zoek uit waar uw leiding loopt. Oude bouwtekeningen of de verkoopstukken van uw woning laten soms de route en de put zien. Markeer plekken waar tegels of de vloer verzakt zijn en maak er foto's van. Woont u in een appartement, zoals veel bewoners van Voordijkshoorn of Voorhof, overleg dan eerst met uw VvE. De gezamenlijke leidingen zijn dan meestal geen zaak voor u alleen. Huurt u, bijvoorbeeld in Wippolder waar het grootste deel van de woningen huur is, meld het probleem dan bij uw verhuurder. Spoel geen vet, doekjes of maandverband door. Die vormen bij een gescheurde buis snel een prop rond wortels of randen. Gebruik liever geen agressieve ontstoppingsmiddelen in een leiding die al beschadigd is. Ze lossen de oorzaak niet op en kunnen de verstopping verplaatsen. Een eenvoudige ontstopper of plopper op de gootsteen mag, maar keert het probleem steeds terug, dan zit de oorzaak dieper.
Wanneer schakelt u een vakman in voor relining?
Schakel een vakman in zodra een verstopping terugkomt, water in de put blijft staan of er rioollucht of verzakking is. De gemeente Delft adviseert zelf om bij een verstopping onder huis of tuin een gecertificeerd rioolreinigingsbedrijf of loodgieter in te schakelen. Eerst reinigen en inspecteren, dan pas besluiten over relinen. Een camera-inspectie laat zien hoe lang het beschadigde stuk is en of relinen mogelijk is. Is de buis volledig ingezakt of sterk verschoven, dan is relinen soms niet genoeg. Dan moet er op die plek toch worden gegraven, eventueel gecombineerd met relining van de rest. Een goed moment is ook wanneer de gemeente in uw straat werkt. In Hof van Delft komt een nieuw hoofdriool voor regenwater, met waar nodig nieuwe huisaansluitingen. Fase 3 Noord, rond de Thorbeckestraat en Rochussenstraat, start vanaf zomer 2026. In Buitenhof Noordwest begint groot onderhoud in najaar 2027 en in Voorhof Zuidwest staat rioolvervanging gepland van winter 2028 tot winter 2030. Laat uw eigen deel dan tijdig controleren. Zo voorkomt u dat een oude, gescheurde huisaansluiting op een nieuw openbaar riool blijft aangesloten. Ook vóór de aankoop van een ouder huis is een inspectie zinvol, zeker in wijken met een vooroorlogse bouw.
Wat kost relinen van een riool in Delft?
De prijs van relinen hangt af van de lengte, de diameter, het aantal bochten en aansluitingen en de staat van de buis. Een vast bedrag is daarom pas te noemen na reiniging en camera-inspectie. Voor ons werk ter plaatse geldt een starttarief van 150 euro, daarna rekenen wij 25 euro per kwartier. Waarom eerst inspecteren? Een buis met veel wortels of kalk vraagt meer reinigingstijd voordat de kous erin kan. Een korte leiding zonder zijaansluitingen is eenvoudiger dan een lange leiding met een keukenafvoer, regenpijpen en een toiletaansluiting die allemaal weer opengefreesd moeten worden. Ook de bereikbaarheid van de put speelt mee. In de binnenstad liggen putten soms onder een vloer of in een smalle gang. Vergelijk de kosten van relinen niet alleen met niets doen, maar ook met graven. Bij graven komen er sloop en herstel van bestrating, tuin of vloer bij. In een straat met hoog grondwater of een huis op houten palen kan dat flink oplopen. Vraag altijd vooraf welk deel van de leiding wordt behandeld en of een controlebeeld na afloop is inbegrepen. Wij werken al 30 jaar aan riolering en afvoeren. U bereikt ons op 015-2001157 om de situatie te bespreken.
Wie betaalt relinen: u of de gemeente Delft?
De leiding op uw eigen terrein en onder uw huis is uw verantwoordelijkheid, dus relinen daarvan betaalt u zelf. Ligt de oorzaak in de aansluiting in openbaar gebied, dan kan de gemeente die herstellen of vervangen. U moet dat wel aantonen met beelden van een camera-inspectie. De gemeente vraagt u om die opnames op te sturen. Laat de inspecteur daarom duidelijk vastleggen waar de schade zit en hoe ver die van de gevel ligt. Komt er water uit het gemeentelijke riool omhoog, dan meldt u dat direct bij de gemeente via 14015 of via WhatsApp op 06 527 39 476. Een vuistregel die ontstoppers noemen: staat het putje bij de erfgrens vol water, dan zit het probleem meestal in het openbare deel. Is het putje leeg, dan zit het tussen woning en putje. Dat is geen officiële gemeenteregel, dus laat u bij twijfel adviseren. Voor huurders is de verhuurder het eerste aanspreekpunt, voor appartementen vaak de VvE. Let op bij buurgemeenten. In Midden-Delfland, met Den Hoorn en Schipluiden, en in Pijnacker-Nootdorp, met Delfgauw, gelden eigen regels. Daar moet u bijvoorbeeld de erfscheidingsput laten opgraven of kan de gemeente kosten verhalen bij verkeerd gebruik.
Hoe voorkomt u nieuwe schade na relinen?
Een gereline buis gaat lang mee als u vet, doekjes en maandverband uit de afvoer houdt en de put bereikbaar en schoon houdt. In een gebied met bodemdaling helpt een periodieke camera-inspectie om nieuwe verzakking bij de gevel op tijd te zien. Wortels krijgen weinig kans in een naadloze buis, maar plant geen bomen of grote struiken direct boven de leiding. Het overgangsstuk tussen de oude en de nieuwe binnenwand blijft een aandachtspunt, net als ongereline delen. Let ook op regenwater. Het oude Delftse stelsel is gemengd: afvalwater en regenwater gaan door dezelfde buizen. Bij hevige buien raakt dat riool overbelast, zoals de wateroverlast in de binnenstad bij onder meer de Rietveldgracht liet zien. Volgens het rioleringsplan is de perceeleigenaar als eerste verantwoordelijk voor het afkoppelen en verwerken van regenwater op eigen terrein. Een regenton of groendak ontlast uw eigen leiding en het openbare riool. De gemeente reinigt straatkolken één keer per jaar, maar uw eigen put en goten zijn uw taak. Haal blad en zand weg, vooral in het najaar. Werkt de gemeente in uw straat, vraag dan na of uw huisaansluiting wordt vernieuwd en of die goed op de nieuwe leiding aansluit. Zo blijft de investering in relining renderen.
Samenvatting
Relinen geeft uw riool een nieuwe binnenwand zonder graafwerk, wat in de binnenstad met houten palen, zakkende grond en smalle straten veel schade en overlast voorkomt. Zo pakt u het aan. Stap 1: noteer de klachten en kijk of de put vol of leeg is. Stap 2: laat de leiding reinigen en met een camera inspecteren. Stap 3: bepaal of relinen kan of dat een deel gegraven moet worden. Stap 4: ligt de oorzaak in openbaar gebied, stuur de beelden naar de gemeente of bel 14015. Stap 5: houd vet en doekjes uit de afvoer en koppel regenwater waar mogelijk af. Voor overleg belt u 015-2001157.
Veelgestelde vragen
Moet er bij relinen echt niet gegraven worden?
Kan ik met relinen in huis blijven wonen?
Betaalt de gemeente mee als mijn riool gescheurd is?
Is relinen ook geschikt voor naoorlogse wijken zoals Voorhof en Buitenhof?
Bronnen
- Gemeente Delft, Verstopt riool — Uitleg van de gemeente over wat u doet bij een verstopping, het insturen van camerabeelden en hoe u een probleem in het openbare riool meldt.
- Delft op Zondag, relinen in de binnenstad — Artikel over de vernieuwing van het riool in de noordelijke binnenstad met relining, met de betrokken straten.
- Wageningen University, bodem en grondwater Delft — Studie over de klei- en veenbodem, het grondwater en de bodemdaling in en rond de Delftse binnenstad.
- Binnenstad Noord, grondwater en bodemdaling — Uitleg over het oppompen van grondwater door DSM Gist en de verzakking van de noordelijke binnenstad.
Meer weten
Meer informatie over rioolbeheer vindt u bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel en u spreekt direct een monteur, 24/7, van Binnenstad tot Tanthof.
Bel 015-2001157