Waterafvoer tuin zonder riool op Delftse klei: wat werkt wel?
Op kleigrond zakt regenwater traag weg. Een regenton, wadi of drainage met grindkoffer werkt daar beter dan alleen een laag grind.
Zonder riool voert u regenwater in de tuin af door het op te vangen, tijdelijk te bergen en langzaam te laten wegzakken of verdampen. Denk aan een regenton, een verlaagd plantvak, een grindkoffer of een drainagebuis naar open water. Op klei werkt opvangen en bergen meestal beter dan alleen laten wegzakken. In Delft speelt dit extra. Driekwart van de bodem is klei en een flink deel is veen. Beide laten water traag door. Het oude rioolstelsel is gemengd, dus regenwater en afvalwater delen dezelfde buizen. Bij zware buien raakt dat stelsel vol. De gemeente legt de eerste verantwoordelijkheid voor regenwater op eigen terrein bij de eigenaar. Hieronder leest u wat op Delftse grond werkt, wat u zelf kunt doen en wanneer hulp zinvol is.
Waterafvoer in de tuin zonder riool: wat houdt het in?
Waterafvoer in de tuin zonder riool betekent dat regenwater van dak, terras en paden niet naar het gemeentelijke riool gaat. U vangt het op eigen grond op, houdt het vast en laat het langzaam weglopen. Dit heet ook afkoppelen. U herkent een tuin die water slecht kwijtraakt aan een paar vaste signalen. Na een bui blijven plassen lang op het gras of tussen de tegels staan. Het gazon wordt mossig en zacht. Paden worden modderig en tegels gaan scheef liggen. Water loopt richting de gevel in plaats van ervan af. De kruipruimte voelt vochtig aan of staat soms onder water. Let op het verschil tussen een bodemprobleem en een verstopping. Komt er water omhoog uit een putje of borrelt een afvoer, dan zit er waarschijnlijk iets vast in een leiding. Dat los u niet op met grind of planten. Een eenvoudige test helpt bij twijfel. Graaf een kuiltje in het gazon, vul het met water en kijk of het de volgende ochtend weg is. Staat het er nog, dan laat uw grond weinig door. U moet dan vooral bergen en vertraagd afvoeren, en niet rekenen op snel wegzakken.
Waarom blijft regenwater staan op Delftse klei?
Regenwater blijft in Delft vaak staan omdat de bodem grotendeels uit klei en veen bestaat. Klei is dicht en laat water traag door. Veen zuigt water op, houdt het vast en zakt in als het uitdroogt. Volgens de bodemkaart is ongeveer driekwart van de grond in de gemeente klei en zo'n 16,7 procent veen. Rond de stad liggen zeekleigronden en veengronden. Dat verklaart waarom een grindput die in een zandgebied prima werkt, hier na een bui gewoon volloopt. Daarnaast speelt het grondwater mee. In het westelijke deel van de binnenstad ligt een zandrug, met grondwater op 2 tot 3 meter onder het maaiveld. In het oosten van de binnenstad staat het grondwater ondieper. Hoe hoger het grondwater, hoe minder ruimte er in de bodem is om regenwater op te nemen. De gemeente noemt in haar grondwatervisie drie oorzaken van grondwateroverlast: bodemdaling, minder ontwatering doordat oude riolen die onbedoeld draineerden zijn vervangen, en hevigere buien. Voor uw tuin betekent dit: ga er niet van uit dat water vanzelf verdwijnt. Kies voor oplossingen die water tijdelijk vasthouden en met een overloop gecontroleerd laten afvloeien.
In welke Delftse wijken staat de tuin vaak blank?
Vooral in de oostelijke binnenstad, in voormalige polderwijken zoals Tanthof en in wijken met oude riolen als Hof van Delft en Buitenhof is een natte tuin herkenbaar. Daar komen ondiep grondwater, slappe grond en een overbelast stelsel samen. In de binnenstad staan de historische panden grotendeels op houten palen in klei en veen. Een rapport uit 2014 beschrijft hoe de hoge grondwaterstand daar zorgt voor vochtige en vollopende kelders en kruipruimten. Tanthof is gebouwd op wat grotendeels polder was, met veel laagbouw volgens het woonerf-principe. Kleine tuinen met veel bestrating laten daar weinig ruimte voor water. In Hof van Delft legt de gemeente een nieuw hoofdriool voor regenwater aan, sluit regenpijpen op dat regenwaterstelsel aan en brengt in smallere straten drainage aan. Fase 3 Noord, met onder meer de Thorbeckestraat en Rochussenstraat, loopt vanaf zomer 2026. In Voorhof Zuidwest maakt de gemeente ruimte voor waterberging met wadi's. In Buitenhof Noordwest is het riool oud en start groot onderhoud in het najaar van 2027. Woont u in een straat waar werk gepland is, vraag dan bij de gemeente na wat er met de regenwaterafvoer gebeurt voordat u zelf iets aanlegt.
Welke afvoer zonder riool kunt u zelf maken?
Op klei werken een regenton met overloop, een verlaagd plantvak, minder tegels en een grindkoffer met uitloop het best. Combineer altijd opvangen met een veilige weg voor het teveel. Begin bij de regenpijp. Een regenton vangt het eerste water op en geeft u gietwater. Zorg voor een overloop die het teveel ruim van de gevel afvoert. Leid dat water naar een verlaagd plantvak, een soort kleine wadi. Daar mag het even blijven staan en zakt het langzaam weg of verdampt het. Vervang tegels waar het kan door planten of open bestrating. Elke vierkante meter groen neemt water op. Een grindkoffer of infiltratiekrat werkt op klei alleen als u hem ruim bemeet en een overloop geeft, anders staat hij na de eerste bui vol. Een groendak op schuur of aanbouw houdt water vast voordat het de tuin bereikt. Grenst uw tuin aan een sloot of gracht, dan kunt u met een drainagebuis in een sleuf met afschot naar het open water afvoeren. Vraag vooraf bij het Hoogheemraadschap van Delfland na of en hoe dat mag. Leg alles zo aan dat water van uw huis en van de buren wegloopt.
Wanneer heeft u een vakman nodig voor tuinafvoer?
Schakel een vakman in als water uit een putje omhoogkomt, een regenpijp of drainagebuis vastzit, of u niet weet waar een afvoer op is aangesloten. Dan is er vaak een leiding verstopt of verzakt, en dat ziet u niet vanaf de oppervlakte. De gemeente Delft adviseert bij een verstopping onder huis of tuin een gecertificeerd rioolreinigingsbedrijf of een loodgieter in te schakelen. Typische situaties zijn een regenpijp die bij elke bui overloopt, een putje in de tuin dat vol blijft staan, een oude drainagebuis die is dichtgeslibd of een kruipruimte die na regen nat wordt. Met een camera-inspectie is te zien of de leiding verstopt, gescheurd of verzakt is. Dat laatste speelt in Delft door bodemdaling vaker dan u zou denken. Een inspectie helpt ook als u wilt afkoppelen. U weet dan of de regenpijp nu op het riool zit en welke route het water straks kan nemen. Graaft u zelf een grindkoffer of sleuf, controleer dan eerst waar leidingen liggen. Wij hebben 30 jaar ervaring met afvoeren en riolering. U bereikt ons op 015-2001157. Wij kijken dan eerst wat de oorzaak is, voordat er iets wordt aangelegd of vervangen.
Wat kost hulp bij waterafvoer in de tuin?
Voor hulp bij een verstopte of slecht werkende afvoer in de tuin rekenen wij een starttarief van 150 euro en daarnaast 25 euro per kwartier. De totale prijs hangt dus af van hoe lang het werk duurt. Een vastzittende regenpijp of putje is meestal sneller verholpen dan het opsporen van een verzakte leiding onder een terras. Bespreek vooraf wat u wilt laten doen. Wilt u alleen een verstopping verhelpen, of ook laten bekijken waar het regenwater naartoe gaat? Die keuze bepaalt hoeveel tijd er nodig is. Veel van de oplossingen uit dit artikel kunt u zelf aanleggen, zoals een regenton, een verlaagd plantvak of het weghalen van tegels. Daarvoor heeft u geen vakman nodig. Houd er rekening mee dat Delft op dit moment geen subsidie geeft voor afkoppelen of vergroenen. Wel loopt via KlimaatMaat een inkoopactie met korting op groendaken en regentonnen, tot en met 15 oktober 2026. Het Hoogheemraadschap van Delfland is per 1 januari 2024 gestopt met zijn Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie en heeft geen nieuwe regeling. Reken dus met eigen kosten voor materiaal en aanleg.
Wie is verantwoordelijk voor regenwater op eigen terrein?
In Delft bent u als perceeleigenaar als eerste verantwoordelijk voor het afkoppelen en verwerken van regenwater op uw eigen grond. Dat staat in het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Delft 2022-2026. De gemeente zorgt voor het openbare riool, de straatkolken en het openbare deel van de aansluiting. Gaat het om een verstopping onder uw huis of tuin, dan schakelt u zelf een bedrijf in. Kunt u met een camera-inspectie aantonen dat de oorzaak niet in uw eigen leiding zit, stuur de opnames dan naar de gemeente. Die kan de aansluiting in het openbare gebied herstellen of vervangen. Komt er water uit het gemeentelijke riool omhoog, of is een straatkolk verstopt, meld dat bij de gemeente. Dat kan via 14015 of via WhatsApp op 06 527 39 476. Wilt u regenwater naar een sloot of gracht laten lopen, dan is het Hoogheemraadschap van Delfland het waterschap voor dat water. Vraag daar na wat is toegestaan. Woont u in Den Hoorn of Delfgauw, dan gelden de regels van Midden-Delfland of Pijnacker-Nootdorp. Die gemeenten hanteren eigen afspraken over wie wat betaalt.
Hoe voorkomt u een natte tuin in Delft?
U voorkomt een natte tuin door minder te verharden, water van dak en terras te vertragen en goten, putjes en drainage schoon te houden. Zo heeft de bodem tijd om het water op te nemen. Het oude Delftse stelsel is volgens de gemeente ontworpen op maximaal 20 millimeter regen per uur. Een lokaal nieuwsbericht noemt 31 millimeter in één uur. Valt er meer, dan stort het teveel via overstorten over op het oppervlaktewater. Bij een hevige bui is uw tuin dus een buffer, of u dat wilt of niet. Praktisch betekent dit: leeg de regenton als er een zware bui wordt voorspeld, zodat hij weer kan opvangen. Plaats bladvangers in de regenpijpen en maak de dakgoot in de herfst schoon. Controleer of de overloop van ton en grindkoffer vrij is. Laat het terras licht aflopen van het huis af. Kies bij een nieuwe tuin voor planten met diepe wortels en een verlaagd deel waar water mag staan. De gemeente reinigt straatkolken eenmaal per jaar. Ziet u eerder een dichte kolk voor uw deur, meld die dan, zodat water van de straat niet uw tuin in loopt.
Samenvatting
Op Delftse klei en veen zakt regenwater traag weg. Een tuin zonder rioolafvoer werkt daarom vooral door opvangen, bergen en vertraagd afvoeren. Stap 1: kijk na een bui waar water blijft staan en test of uw grond water doorlaat. Stap 2: haal tegels weg en plaats een regenton met overloop. Stap 3: leid het teveel naar een verlaagd plantvak of een ruime grindkoffer met uitloop. Stap 4: wilt u naar een sloot afvoeren, vraag het eerst na bij het Hoogheemraadschap van Delfland. Stap 5: komt water uit een putje omhoog of zit een leiding vast, laat het inspecteren. Stap 6: meld problemen in de straat via 14015.
Veelgestelde vragen
Werkt een infiltratiekrat of grindkoffer op Delftse klei?
Krijg ik in Delft subsidie voor het afkoppelen van mijn regenpijp?
Wat doe ik als er water uit het putje in mijn tuin omhoogkomt?
Mag ik regenwater gewoon in de tuin laten uitstromen?
Bronnen
- Gemeente Delft, Verstopt riool — Uitleg van de gemeente over wat u doet bij een verstopping onder huis of tuin, het insturen van camerabeelden en de contactgegevens.
- Rapport Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Delft — Rioleringsplan met de omvang van het stelsel en de verantwoordelijkheid van de perceeleigenaar voor hemelwater op eigen terrein.
- Wageningen University, rapport over bodem en grondwater Delft — Beschrijft de klei- en veenbodem rond Delft, de grondwaterstand in de binnenstad en de gevolgen voor kelders en kruipruimten.
- Grondwatervisie Gemeente Delft — Visie van de gemeente op grondwateroverlast, met bodemdaling, minder ontwatering en hevigere neerslag als oorzaken.
Meer weten
Meer informatie over rioolbeheer vindt u bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel en u spreekt direct een monteur, 24/7, van Binnenstad tot Tanthof.
Bel 015-2001157